ΑπόψειςΆρθρα

Η διαδικασία προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο

Του Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού*

Η διαδικασία προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο που έχει την έδρα του στη Χάγη προβλέπεται ρητώς από το Καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου, το οποίο αποτελεί το κατ’ εξοχήν δικαιοδοτικό όργανο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Αναφέρεται εν πρώτοις ότι το Διεθνές Δικαστήριο (International Court of Justice) εγκαθιδρύθηκε από τον Οργανισμό Ηνωμένο Εθνών και συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Καταστατικού του της 26ης Ιουνίου 1945.

Η αρμοδιότητα του Δικαστηρίου περιλαμβάνει όλες τις υποθέσεις που οι διάδικοι υποβάλλουν σε αυτό και όλα τα ζητήματα τα οποία προβλέπονται ειδικά στο Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Το Δικαστήριο εξετάζει δυο είδη υποθέσεων: Πρώτον, διαφορές μεταξύ κρατών που υποβάλλονται σε αυτό από τα ίδια τα κράτη (contentious cases) και δεύτερον, συμβουλευτικές γνωμοδοτήσεις (advisory opinions) που υποβάλλονται προς αυτό από όργανα του ΟΗΕ.

Τονίζεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει την υπόθεση μόνο από κράτη μέλη του ΟΗΕ που έχουν αποδεχτεί την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Οι τύποι αποδοχής της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι ουσιαστικά τρεις, ως εξής: Η δήλωση κρατών που έχουν αποδεχτεί το Καταστατικό του Δικαστηρίου ότι αναγνωρίζουν, χωρίς ειδική σύμβαση, ως υποχρεωτική την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο κράτος που αναλαμβάνει την ίδια υποχρέωση, για όλες τις νομικές διαφορές που αφορούν την ερμηνεία μιας συνθήκης, κάθε θέμα διεθνούς δικαίου, την ύπαρξη γεγονότος που αν διαπιστωνόταν θα αποτελούσε παραβίαση διεθνούς υποχρέωσης και την φύση και την έκταση των επανορθώσεων που πρέπει να γίνουν για την παραβίαση μιας διεθνούς υποχρέωσης Η δεύτερη περίπτωση που το Δικαστήριο θα έχει δικαιοδοσία αναφέρεται σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου υπάρχει ρήτρα δικαιοδοσίας σε διεθνή συμφωνία για εξέταση διαφορών μεταξύ των μελών ή για ερμηνεία προνοιών της σύμβασης και σε αυτή την περίπτωση ένα κράτος – μέλος στη σύμβαση μπορεί να θέσει το ζήτημα ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου εναντίον άλλου κράτους – μέλους στη σύμβαση. Τέλος, ο τρίτος τύπος αποδοχής της δικαιοδοσίας είναι μέσω ειδικής συμφωνίας μεταξύ των κρατών για αναφορά της διαφοράς του στο Διεθνές Δικαστήριο.

Όσον αφορά στην έναρξη της διαδικασίας ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου, αυτή μπορεί να γίνει με δυο τρόπους: Πρώτον, με ειδοποίηση προς το Δικαστήριο ειδικής συμφωνίας, διμερούς χαρακτήρα, που  μπορεί να κατατεθεί από το ένα κράτος ή και τα δύο και η οποία πρέπει να αναφέρεται στο αντικείμενο της διαφοράς και τα μέρη σε αυτήν. Δεύτερον, με αίτηση προς το Διεθνές Δικαστήριο, η οποία είναι μονομερούς χαρακτήρα και κατατίθεται στο Δικαστήριο για κοινοποίηση προς το άλλο κράτος. Οι Κανονισμοί του Διεθνούς Δικαστηρίου προβλέπουν αυστηρές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται σε αυτού του τύπου την διαδικασία, συμπεριλαμβανομένης της ενημέρωσης προς το Δικαστήριο για την βάση δικαιοδοσίας του και τα γεγονότα της διαφοράς.



*Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Show More

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
Close