Top NewsΑπόψειςΆρθρα

Το νομικό καθεστώς των οικισμών στην Δυτική Όχθη

Του Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

Η αλλαγή της στάσης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σε σχέση με το νομικό καθεστώς των εβραϊκών οικισμών στην Δυτική Όχθη του Ιορδάνη σηματοδοτεί σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή, σε μια περίοδο μάλιστα όπου υπάρχει αβεβαιότητα ως προς τον

σχηματισμό κυβέρνησης στην γείτονα χώρα λόγω του αποτελέσματος των εκλογών του Σεπτεμβρίου 2019 και την αδυναμία των δυο μεγάλων κομμάτων να δημιουργήσουν κυβέρνηση.

Τονίζεται ότι από το 1978 η κυβέρνηση Κάρτερ διακήρυξε ότι η εγκατάσταση οικισμών στην Δυτική Όχθη αποτελεί παρανομία στη βάση του διεθνούς δικαίου, διακήρυξη η οποία αναθεωρήθηκε το 1981 από τον Ρήγκαν ο οποίος διετύπωσε των άποψη ότι οι οικισμοί δεν ήταν εν τη γενέσει τους παράνομοι, με τις ΗΠΑ, έκτοτε, να διακηρύττουν ότι οι η εγκατάσταση Ισραηλινών στην Δυτική Όχθη δεν είναι παράνομοι αλλά αθέμιτοι, υποβαθμίζοντας, με αυτόν τον τρόπο, την έκνομη πράξη. 

Το διεθνές δίκαιο ορίζει συγκεκριμένα τις υποχρεώσεις κατοχικών δυνάμεων σε σχέση με τα υπό κατοχή εδάφη. Οι κανόνες αυτοί είναι τόσο συμβατικοί όσο και εθιμικοί και δεσμεύουν ανεξαιρέτως όλα τα κράτη. Η αποτύπωση των κανόνων ευρίσκεται στην Τέταρτη Σύμβαση της Γενεύης της του 1949 η οποία οριοθετεί τις υποχρεώσεις των κατοχικών δυνάμεων. Επί του προκειμένου, σχετικό είναι το άρθρο 49 της Σύμβασης που απαγορεύσει ρητά τον εποικισμό κατεχομένων περιοχών. Η Σύμβαση έχει υπογραφεί από 192 κράτη – μέλη του ΟΗΕ και θεωρείται εκ των πραγμάτων ότι αντικατοπτρίζει κανόνες του διεθνούς εθιμικού δικαίου.

Σε σχέση με τους οικισμούς στην Δυτική Όχθη υπομνήσκεται ότι τόσο η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, όσο και το Συμβούλιο Ασφαλείας αλλά και το Διεθνές Δικαστήριο έκριναν ότι αυτοί αποτελούν πράξη παράνομη στο διεθνές δίκαιο κατά παράβαση της Σύμβασης της Γενεύης αλλά και του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που αναφέρεται στις εν λόγω πράξεις ως εγκλήματα πολέμου.

Το Ισραήλ, και ως διαφαίνεται και οι ΗΠΑ πλέον, δεν θεωρούν ότι οι οικισμοί στην Δυτική Όχθη και η εγκατάσταση στην περιοχή Ισραηλινών εποίκων αποτελούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου αφού δεν θεωρεί τον εαυτό του ως κατοχική δύναμη λόγω της αμυντικής του επέμβασης στην περιοχή το 1967 αλλά και του ότι η περιοχή κατοικείτο από το εβραϊκό στοιχείο για χιλιάδες χρόνια. Η επιχειρηματολογία αυτή έχει απορριφθεί από το Διεθνές Δικαστήριο σε γνωμοδότηση του προς την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 2004, με την οποία έκρινε ότι οι πράξεις του Ισραήλ στην περιοχή παραβιάζουν αρχές του διεθνούς δικαίου, που δημιουργούν μάλιστα υποχρεώσεις έναντι της διεθνούς κοινότητας ως την προς την μη αναγνώριση του στάτους κβο στην περιοχή.

Τονίζεται, καταληκτικά, ότι η αναθεώρηση της απόφασης των ΗΠΑ σε σχέση με το καθεστώς των οικισμών στην Δυτική Όχθη αποτελεί μονομερή απόφαση των ΗΠΑ που δεν τυγχάνει, εν τοις πράγμασι, αναγνώρισης από την διεθνή κοινότητα ή από τους κείμενους κανόνες του διεθνούς δικαίου όπως έχουν συνομολογηθεί και συμφωνηθεί αλλά και δικαστικώς οριοθετηθούν. Η μεταλλαγή της στάσης των ΗΠΑ ακολουθεί ένα συγκεκριμένο μοτίβο της διακυβέρνησης Τραμπ, που έχει ήδη αναγνωρίσει τα Ιεροσόλυμα ως πρωτεύουσα του κράτους του Ισραήλ και το καθεστώς των υψωμάτων Γκολάν για τα οποία υπάρχει διεθνής αντίδραση.



*Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.BLaw (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close