ΕιδήσειςΚύπρος

70 χρόνια από το ενωτικό δημοψήφισμα

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα διεξαγωγής του Ενωτικού δημοψηφίσματος στις 15 Ιανουαρίου 1950.  Το δημοψήφισμα διοργανώθηκε από την Εκκλησία της Κύπρο για την ένωση με την Ελλάδα. Υπέρ της ένωσης ψηφίζει το 95,7%.

Οι Κύπριοι, στις 15 Ιανουαρίου 1950, προσήλθαν στις κάλπες για να καταθέσουν την άποψή τους σε σχέση με την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Όλοι, γυναίκες και άντρες, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι άνω των 18 συμμετείχαν στο δημοψήφισμα.

Από τους 224.747 πολίτες με δικαίωμα ψήφου, ψήφισαν οι 215.108 και από αυτούς οι 215.103 τάχθηκαν υπέρ της Ένωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχική πρωτοβουλία για ενωτικό δημοψήφισμα προήλθε από την αριστερά με την τότε ηγεσία να καλεί τους Κύπριους «να κάμουν την 15η του Γενάρη μέρα θριάμβου για την Ένωση και σαρωτικής ήττας για το ξενικό ιμπεριαλιστικό καθεστώς».

Ωστόσο στην πορεία η ιδέα αυτή υιοθετήθηκε και διοργανώθηκε από την Αρχιεπισκοπή και τον Μακάριο ο οποίος τότε ήταν απλά Μητροπολίτης Κιτίου,.

Η εξέλιξη αυτή δεν χαροποίησε τους Βρετανούς αποικιοκράτες, οι οποίοι αρνήθηκαν να αναλάβουν την διοργάνωση του δημοψηφίσματος.

“Η στάσις της Κυβερνήσεως της Αυτού Μεγαλειότητος και συνεπώς και της Κυπριακής Κυβερνήσεως, επί του θέματος τούτου, όπως επανειλημμένως διετυπώθη, είναι ότι το ζήτημα είναι κλειστόν”, ήταν η απάντηση των Βρετανών τότε.  Ακολούθησαν απειλές και τρομοκρατία των Κύπριων από τους αποικιοκράτες, οι οποίοι εκτός από απειλές προς δασκάλους και κυβερνητικούς ότι θα τους έδιωχναν από τις δουλειές τους, απειλούσαν ολόκληρο τον πληθυσμό με κυρώσεις.

Σε δυο Κυριακές

Λίγες μέρες αργότερα, ο Αρχιεπίσκοπος με εγκύκλιο ανακοίνωσε τη διενέργεια δημοψηφίσματος. Η συλλογή των υπογραφών Η διενέργεια του δημοψηφίσματος διήρκεσε μία εβδομάδα και πραγματοποιήθηκε σε δύο Κυριακές. Ήδη από την πρώτη Κυριακή, 15 Ιανουαρίου, η προσέλευση του κόσμου ήταν αθρόα, αφού είχε ήδη ψηφίσει το 90% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων.

Οι επιλογές ήταν δύο: «Αξιούμε την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα» ή «Ενιστάμεθα εις την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα». 

Οι συμμετέχοντες υπέγραφαν τέσσερις φορές. Ο λόγος απλός: Για να μπορέσει να γίνει αξιοποίηση του αποτελέσματος και των υπογραφών σε διεθνές επίπεδο, θα έπρεπε να δημιουργηθούν διαφορετικά αρχεία, το ένα για την Εκκλησία της Κύπρου, ενώ τα άλλα για τις πρεσβείες Λονδίνου, Αθήνας και Νέας Υόρκης.

Η μία θα έμενε στην Αρχιεπισκοπή Κύπρου, η δεύτερη θα αποστέλλετο στην Βουλή των Ελλήνων, η τρίτη στην αγγλική Κυβέρνηση και η τελευταία στον Ο.Η.Ε. Τετραμελής Κυπριακή αντιπροσωπεία επισκέφθηκε αρχικά την Αθήνα και αργότερα το Λονδίνο, προκειμένου να προβάλλει και να αξιοποιήσει τα αποτελέσματα του Δημοψηφίσματος. Στο Λονδίνο, Βρετανός πρωθυπουργός και ο Υπουργός αποικιών αρνήθηκαν να τη δεχτούν. Στην Αθήνα, οι τόμοι φυλάχτηκαν σε ειδική βιβλιοθήκη της Βουλής όπου υπάρχουν ακόμα και σήμερα, και στο Λονδίνο στον Ιερό Ναό της Αγίας Σοφίας.

Οι χώρες που τελικά αποφάσισε η Εθναρχία να προσεγγίσει ήταν σημεία διαμάχης με το ΑΚΕΛ, καθώς η Εκκλησία δεν ήθελε σε καμιά περίπτωση την εμπλοκή Σοβιετικών χωρών σε καμιά περίπτωση. 

Η εκλογική αυτή διαδικασία έμεινε ωστόσο στην ιστορία για το λόγο ότι ήταν η πρώτη φορά κατά την οποία ψήφισαν γυναίκες και η πρώτη που Δεξιά και Αριστερά στην Κύπρο υποστήριξαν το ίδιο πράγμα στο εθνικό μας ζήτημα. Ήταν επίσης μια κομβικής σημασίας εξέλιξη καθώς αναδείχθηκε μέσα από τη διαδικασία αυτή ο Μακάριος ο Γ’, ο οποίος ένα χρόνο μετά έγινε Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Close